Eten is in Italië geen bijzaak. Een paar gewoonten verschillen van thuis: etenstijden, de rekening, de koffie. Wie ze kent, eet beter en voelt zich sneller thuis.
Etenstijden
Het ontbijt (colazione) is klein: een cappuccino met een cornetto aan de bar. De lunch (pranzo) is van ongeveer half een tot half drie, het avondeten (cena) begint niet voor half acht, in het zuiden vaak pas om half negen of later. Veel restaurants zijn tussen de lunch en het diner dicht; buiten die tijden eet je in een bar, pizzeria of tavola calda.
De volgorde van een maaltijd
- Antipasto: voorgerecht, zoals vleeswaren, groenten of bruschetta.
- Primo: pasta, risotto of soep.
- Secondo: vlees of vis, met apart te bestellen contorno (groente, salade, aardappelen).
- Dolce: nagerecht, gevolgd door een espresso en eventueel een digestivo.
Je hoeft niet alle gangen te nemen. Een primo en een secondo delen, of alleen een antipasto en een primo, is heel normaal.
Coperto, servizio en fooi
Op de rekening staat vaak coperto: een vast bedrag per persoon voor brood en tafeldekking, meestal tussen € 1,50 en € 4. Het moet op de kaart vermeld staan. In de regio Lazio, met Rome, is coperto niet toegestaan, al kan brood daar apart worden gerekend. Soms staat er servizio (bediening) op de rekening, een percentage voor de bediening.
Fooi is niet verplicht. Was je tevreden, dan rond je af of laat je een paar euro achter. De rekening (il conto) krijg je pas als je erom vraagt.
Koffie
- Un caffè is een espresso. Wil je een grote zwarte koffie, vraag dan om een caffè americano.
- Cappuccino drinken Italianen alleen 's ochtends. Bestellen na de lunch mag, maar valt op.
- Aan de bar staand drinken is goedkoper dan aan een tafeltje. In drukke bars betaal je eerst aan de kassa en geef je het bonnetje aan de barista.
Aperitivo
Tussen zes en acht uur 's avonds is het tijd voor de aperitivo: een drankje, zoals een spritz, met hapjes. In Noord-Italië, vooral in Milaan, Turijn en Venetië, krijg je daar soms een heel buffet bij.
Water en wijn
In restaurants bestel je water per fles: naturale (zonder prik) of frizzante (met prik). Kraanwater is drinkbaar, maar wordt in restaurants zelden geschonken. De huiswijn (vino della casa) per karaf is meestal goed en betaalbaar.
Specialiteiten per regio
Elke regio heeft een eigen keuken: risotto en polenta in het noorden, pesto in Ligurië, Parmezaanse kaas en tortellini in Emilia-Romagna, bistecca in Toscane, carbonara in Rome, pizza in Napels, orecchiette in Apulië en arancine en cannoli op Sicilië. Op elke regiopagina lees je wat je er moet proeven.
Veelgestelde vragen
Wat is coperto in Italië?
Coperto is een vast bedrag per persoon voor brood en tafeldekking, meestal tussen € 1,50 en € 4. Het moet op de kaart staan. Het is geen fooi. In Rome (Lazio) is coperto niet toegestaan, maar daar kan wel brood apart worden gerekend.
Geef je fooi in Italië?
Fooi is niet verplicht en wordt minder verwacht dan in Nederland. Als de bediening goed was, rond je af of laat je een paar euro achter. Staat er al 'servizio' op de rekening, dan is extra fooi niet nodig.
Hoe laat eet je in Italië?
De lunch is van ongeveer 12.30 tot 14.30 uur, het avondeten vanaf 19.30 uur, in het zuiden vaak pas om 20.30 of 21.00 uur. Veel restaurants zijn tussen de middag en de avond gesloten.
Laatst bijgewerkt: 9 oktober 2026. Regels en tarieven kunnen veranderen; controleer ze voor vertrek bij de officiële bronnen.